زبان و تفکر، زبان و اجتماع، زبان و فرهنگ

زبان و تفکر، زبان و اجتماع، زبان و فرهنگ

زبان‌داد

چگونه کودک زبان مادری خود را می‌آموزد؟ نگاهی به فرایند فراگیری زبان اول

اگر از بزرگسالی بخواهیم زبان تازه‌ای بیاموزد، معمولاً به ماه‌ها یا سال‌ها مطالعه، تمرین و تکرار نیاز دارد و حتی پس از سال‌ها نیز ممکن است در تلفظ، دستور زبان یا کاربرد واژه‌ها مانند یک گویشور بومی نباشد. در مقابل، تقریباً همهٔ کودکان سالم، بدون آنکه کسی قواعد دستوری را به آنان آموزش دهد، تا […]

چگونه کودک زبان مادری خود را می‌آموزد؟ نگاهی به فرایند فراگیری زبان اول Read More »

تفاوت زبان‌شناسی شناختی با زبان‌شناسی چامسکیایی – بخش چهارم

بیش از هفتاد سال از زمانی که نوآم چامسکی با انتشار ساختارهای نحوی (1957) مسیر زبان‌شناسی را دگرگون کرد می‌گذرد. در این مدت، زبان‌شناسی زایشی از چندین بازنگری نظری عبور کرده و از «نظریهٔ معیار» به «حکومت و مرجع‌گزینی»، سپس به «برنامهٔ کمینه‌گرا» رسیده است. در سوی دیگر، زبان‌شناسی شناختی نیز از مجموعه‌ای از ایده‌های

تفاوت زبان‌شناسی شناختی با زبان‌شناسی چامسکیایی – بخش چهارم Read More »

تفاوت زبان‌شناسی شناختی با زبان‌شناسی چامسکیایی – بخش سوم

در بخش‌های پیشین دیدیم که زبان‌شناسی چامسکیایی و زبان‌شناسی شناختی از نظر مبانی فلسفی و چارچوب نظری تفاوت‌های بنیادینی دارند. اما شاید مهم‌ترین عرصه‌ای که این اختلاف‌ها در آن آشکار می‌شود، مسئلهٔ یادگیری زبان باشد. این پرسش که کودک چگونه در مدت چند سال به نظام پیچیدهٔ زبان مادری دست می‌یابد، دهه‌هاست که یکی از

تفاوت زبان‌شناسی شناختی با زبان‌شناسی چامسکیایی – بخش سوم Read More »

تعمیم افراطی در فراگیری زبان: هنگامی که کودک زبان را بسیار قاعده‌مند می‌بیند

اگر کودکی فارسی‌زبان بگوید «اینجا آمدیدم»، بیشتر بزرگسالان آن را صرفاً اشتباهی کودکانه تلقی می‌کنند. اگر کودک دیگری از واژه «گوشتوایی» برای اشاره به قصابی استفاده کند، معمولاً لبخندی بر لب اطرافیان می‌نشیند و موضوع همان‌جا پایان می‌یابد. یا اگر کودکی برای اشاره به «امروز عصر» واژه «امعصر» را بسازد، شنونده آن را حاصل شیرین‌زبانی

تعمیم افراطی در فراگیری زبان: هنگامی که کودک زبان را بسیار قاعده‌مند می‌بیند Read More »

تعمیم افراطی در فراگیری زبان اول کودک نمونه گوشتوایی

تفاوت‌های زبان‌شناسی شناختی با زبان‌شناسی چامسکیایی – بخش دوم

در بخش نخست دیدیم که زبان‌شناسی چامسکیایی و زبان‌شناسی شناختی بر دو تلقی متفاوت از ذهن و شناخت استوارند. در این بخش می‌کوشیم  نشان دهیم که این اختلاف فلسفی چگونه در نظریه‌های زبانی آنان بازتاب یافته است. تقریباً در هر موضوع بنیادین زبان‌شناسی ــ از تعریف دستور زبان گرفته تا جایگاه معنا، مقوله‌بندی، استعاره، واژگان

تفاوت‌های زبان‌شناسی شناختی با زبان‌شناسی چامسکیایی – بخش دوم Read More »

تفاوت‌های زبان‌شناسی شناختی با زبان‌شناسی چامسکیایی – بخش نخست

اگر از یک زبان‌شناس بپرسیم «زبان چیست؟»، احتمالاً پاسخ او پیش از آنکه به واژه‌ها، دستور یا جمله‌ها مربوط باشد، بازتاب نگرش او به ماهیت ذهن انسان خواهد بود. به همین دلیل، اختلاف میان زبان‌شناسی چامسکیایی و زبان‌شناسی شناختی را نمی‌توان صرفاً اختلافی دربارهٔ دستور زبان یا روش تحلیل جمله‌ها دانست. این دو رویکرد بر

تفاوت‌های زبان‌شناسی شناختی با زبان‌شناسی چامسکیایی – بخش نخست Read More »

عوامل اجتماعی اثرگذار بر گویش

نویسنده: توماس مور دلوین هریک از ما به شیوه‌ای متفاوت صحبت می‌کنیم و این واقعیت ساده موجب می‌شود که زبان هیچگاه حوصله‌سربر نباشد. ما درباره اینکه چگونه محل زندگی‌مان بر نحوه صحبت کردنمان تأثیر می‌گذارد بسیار صحبت می‌کنیم — آن نقشه‌هایی که نشان می‌دهند مردم کجا می‌گویند «سودا» (Soda) و کجا می‌گویند «پاپ» (Pop) بی‌نهایت

عوامل اجتماعی اثرگذار بر گویش Read More »

درون‌نام و برون‌نام: نام‌های جغرافیایی بازتابی از زبان، تاریخ و هویت‌

نام‌های جغرافیایی از جلوه‌گرترین عناصر هر زبان‌ به شمار می‌روند. انسان‌ها، اگر نگوییم از آغاز زبان‌وری، از نخستین جوامع سازمان‌یافته، برای نامیدن رودخانه‌ها، کوه‌ها، شهرها و سرزمین‌ها واژه‌هایی برگزیده‌اند که به‌تدریج به بخشی از حافظهٔ تاریخی و هویت فرهنگی آنان تبدیل شده است.  این نام‌ها صرفاً ابزارهایی برای ارجاع به مکان نیستند؛ بلکه حامل اطلاعاتی

درون‌نام و برون‌نام: نام‌های جغرافیایی بازتابی از زبان، تاریخ و هویت‌ Read More »

اینفوگرافی درون نام و برون نام نامشناسی

چرا «صرفه‌جو» و «خسیس» به یک رفتار اشاره می‌کنند، اما یکی ستایش‌آمیز و دیگری نکوهش‌آمیز است؟ نگاهی به قاب‌های مفهومی و معنی‌های ضمنی

زبان تنها ابزاری برای نامیدن جهان نیست؛ بلکه شیوه‌ای است که از طریق آن جهان را تفسیر و ارزیابی می‌کنیم. به همین دلیل، دو واژه ممکن است تقریباً به یک رفتار، ویژگی یا موقعیت واحد اشاره کنند، اما احساس و داوری کاملاً متفاوتی در ذهن شنونده ایجاد کنند. برای مثال، فردی که پول خود را

چرا «صرفه‌جو» و «خسیس» به یک رفتار اشاره می‌کنند، اما یکی ستایش‌آمیز و دیگری نکوهش‌آمیز است؟ نگاهی به قاب‌های مفهومی و معنی‌های ضمنی Read More »

معانی ضمنی و تفاوت آنها با معانی صریح

پیدایش و تحول کاربردشناسی در زبان‌شناسی مدرن

کاربردشناسی (Pragmatics) امروزه یکی از شاخه‌های اصلی زبان‌شناسی به شمار می‌رود و به مطالعهٔ معنا در بافت، مقاصد گوینده، دانش مشترک میان مشارکان ارتباط و نحوهٔ تفسیر گفته‌ها از سوی مخاطب می‌پردازد. با این حال، کاربردشناسی در شکل کنونی خود محصول تحولی نسبتاً متأخر در مطالعات زبان است. تا نیمهٔ نخست قرن بیستم، بخش عمدهٔ

پیدایش و تحول کاربردشناسی در زبان‌شناسی مدرن Read More »