گذرایی یا فرایندمندی (Transitivity) یکی از بنیادی‌ترین و متمایزترین مفاهیم در زبان‌شناسی نقش‌گرای نظام‌مند (Systemic Functional Linguistics) یا دستور نقش‌گرای نظام‌مند است که توسط مایکل الکساندر کرک‌وود هالیدی (M.A.K. Halliday) مطرح شد. برخلاف برداشت سنتی (برداشت غالب در دستور سنتی) از گذرایی که آن را صرفاً به متعدی یا لازم بودن فعل محدود می‌کند و

دوزبان‌گونگی (diglossia) یکی از مفاهیم بنیادی در زبان‌شناسی اجتماعی است که به وضعیتی اشاره دارد که در آن دو گونهٔ زبانی متمایز—یا گاهی دو زبان نزدیک به هم—در یک جامعهٔ زبانی به‌طور هم‌زمان وجود دارند، اما هر یک کارکرد اجتماعی متفاوتی بر عهده دارند. در چنین وضعیتی، استفاده از هر گونهٔ زبانی تابع قواعد نانوشتهٔ

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای زبان‌شناسی شناختی، تغییر بنیادین در نگاه به «معنا» است. در این رویکرد، معنا نه یک ساختار صوریِ مستقل از انسان، بلکه پدیده‌ای شناختی، تجربه‌محور و عمیقاً وابسته به بدن، ذهن و فرهنگ تلقی می‌شود. زبان‌شناسی شناختی بر این باور است که زبان بازتابی از شیوه‌ای است که انسان جهان را ادراک،

اگر مدتی را صرف مطالعه درباره زبان‌شناسی کرده باشید، احتمالاً به این ایده برخورده‌اید که شماری از واژه‌ها یا صورت‌های دستوری «نشان‌دار» (Marked) هستند، در حالی که برخی دیگر «بی‌نشان» (Unmarked) به شمار می‌روند. معنای این تقسیم‌بندی چیست؟ در این یادداشت گشتی در مفاهیم نشان‌گذاری (Marking) و نشان‌داری (Markedness) می‌زنیم و زبان‌شناسی را معرفی می‌کنیم

اصطلاحات – عباراتی مانند سِرّی را فاش کردن، کسی را سر کار گذاشتن، یا دست از کاری شستن – اغلب به عنوان عباراتی عجیب  در نظر گرفته می‌شوند که معنای آن‌ها را نمی‌توان از اجزایشان استنباط کرد. نظریه‌های سنتی زبان‌شناسی مدت‌ها این اصطلاحات را سازه‌هایی دل‌بخواهی (Arbitrary) می‌دانستند که به صورت یکپارچه در واژگان ذهنی

زبان چیزی فراتر از مجموعه‌ای از واژگان و قواعد دستوری است. زبان سامانه‌ای زنده و پویاست که از سوی افرادی که از آن استفاده می‌کنند، بافت‌هایی که در آن به کار می‌رود، و هویت‌های اجتماعی که از طریق ارتباطات شکل می‌گیرند، ساخته می‌شود.  زبان بازتاب‌دهنده جامعه است، و  یکی از مهم‌ترین نمودهای این بازتاب‌دهندگی، «گونه