زبان و تفکر، زبان و اجتماع، زبان و فرهنگ

زبان و تفکر، زبان و اجتماع، زبان و فرهنگ

زبان‌داد

لفظ عامه و لفظ قلم

انتشار نخست: نشریۀ سخن، سال دوم، شماره‌ی نهم،  ماه مهر سال ۱۳۲۴ در شیوۀ نگارش نویسندگان اخیر ایران اختلافی آشکار پدید آمده است. اگر چه سبک انشای نویسندگان متعدد را به دسته‏‌های معدود تقسیم‌کردن خطاست زیرا هر نویسنده‌‏ای، اگر  به راستی نویسنده است، در اختیار و ترکیب الفاظ و ساخت عبارات و طرز تعبیر شیوۀ […]

لفظ عامه و لفظ قلم Read More »

طرح چهره پرویز ناتل خانلری؛ طراحی این اثر بخ نجف دریابندری نسبت داده شده است

به زبان

پیوست ویژه‌نامه‌ی زبان و فرهنگ https://zabandad.com/wp-content/uploads/2025/02/بریده-ای-از-قیلم-inglorious-basterds-در-نمونه-ای-از-بازگشت-به-زبان-اول.mp4ویدیو: بریده‌ای از فیلمِInglourious Basterds  تصویر سمت چپ: برگرفته از فیلم پیشگفته تصویر سمت راست: برگرفته از پژوهشِ Cultural similarities and specificities of finger counting and montring: Evidence from Amazon Tsimane’ people, Cipora et al., 2023 ■  چند دقیقه پیش از این بریده، هویت بریتانیاییِ ستوان آرچی هیکاکس، که خود را سروانی آلمانی معرفی کرده

به زبان Read More »

اشباع معنایی: سیراب‌شدن ذهن از معنی و گسستن لحظه‌ایِ معنی از آوا

پیوست ویژه نامه‌ی «ذهن و زبان» https://zabandad.com/wp-content/uploads/2025/02/بریده-ای-از-سریال-تد-لاسو-به-عنوان-نمونه-از-پدیده-اشبع-معنایی.mp4 اشباع معنایی: سیراب‌شدن ذهن از معنی و گسستن لحظه‌ایِ معنی از آوا ویدیو: بریده‌ای از سریال تد لاسو در نمونه‌‌‌ی برگرفته از سریال تد لاسو پدیده‌ی ذهنی-زبانی اشباع معنایی (Semantic satiation) به شیوه‌ای طنزآمیز بازنمایی شده است. در این بریده تد لاسو واژه Plan را بر زبان می‌راند و از پسِ

اشباع معنایی: سیراب‌شدن ذهن از معنی و گسستن لحظه‌ایِ معنی از آوا Read More »

تصویر جلد پیوست ویژه نامه ذهن و زبان - اشباع معنایی

تخته‌ ریکی دیوید لینج

پیوست ویژه نامه‌ی «زبان نام» https://zabandad.com/wp-content/uploads/2025/01/0.mp4تخته‌ی ریکی(Ricky Board) ■ تصویر اول: Ricky Board/ Bee Board (1986-87) تصویرهای دوم و سوم: Do It: How To Make A Ricky Board (2012) ویدیو: بریده‌ای از فیلم الفبا (The Alphabet)، دیوید لینچ، ۱۹۶۸■ جلوه‌های بیگانگی و ازجادرفتگیِ زبان در آثار دیوید لینچ کم نیستند؛ چه آن‌جا که زبان از

تخته‌ ریکی دیوید لینج Read More »

تخته ریکی ه زبان نام - زبان‌داد

زبان فارسی – بخش دوم

بازنشر پس از ۱۰۱ سالانتشار نخست: مجلۀ ایرانشهر، سال دوم، شماره‌ی ۶-۵ عقیدۀ نگارنده راجع به تکمیل و مستقل‌ ساختن زبان فارسی بشرح ذیل است: اولاً در بارۀ لغات معمولی باید آنچه ممکن است لغات فارسی را جمع‌آوری کرده بکار برد و آنچه دسترس بلغات فارسی نداریم و از داشتن آنها ناگزیریم لغات عربی را

زبان فارسی – بخش دوم Read More »

عبدالعظیم قریب گرگانی

مفهوم نمود در زبان‌شناسی

1-مقدمه کامری[1] (1976) نمود دستوری را شیوۀ  نگریستن به ساختار زمانی درونیِ یک موقعیت می‌داند. چنان‌چه زمانِ دستوری ((tense را از نمود دستوری (aspect) متمایز کنیم : از حیث زمانی، کِی                                                              when Tense: temporally از حیث زمانی، چگونه                                                         Aspect: temporally how (معمولاً در دستور سنتی زمانِ دستوری ((tense را از نمود دستوری (aspect) متمایز نمی‌کنند

مفهوم نمود در زبان‌شناسی Read More »

فرا-آیرونی واژه‌ی برگزیده‌ی سال ۲۰۲۴ آکسفورد : مغزپوسیدگی (Brainrot) – بخش دوم (توضیحات)

ویژه‌نامه‌های زبان‌شناختی نامتوالی زبان‌داد بخش دومتوضیحات (بر اساس شماره‌گذاری‌های بخش اول جستار) (ابتدا بخش اول جستار را بخوانید) [1] طنز زبان‌پایه سابقه‌ای طولانی دارد. آن‌چه سیسرو (سیسرون) از آن با صورتِ de dicto (در مقابل de re) یاد می‌کند ناظر بر همین بهره‌گیری از ویژگی‌های صوری زبان و صورت بانی در طنزآفرینی است. حتی نمونه‌های

فرا-آیرونی واژه‌ی برگزیده‌ی سال ۲۰۲۴ آکسفورد : مغزپوسیدگی (Brainrot) – بخش دوم (توضیحات) Read More »

واژه برگزیده سال 2024 آکسفورد - brainrot

رویکردی اجتماعی- نشانه‌شناختی به پدیدۀ جهان کوچک در چشم‌اندازهای زبانی شهری؛ مطالعه موردی تهران

بازنشر انتشار نخست: نشریه‌ی پژوهش‌های زبانی  چکیده در دهه ۱۹۶۰ استنلی میلگرام آزمایشی را انجام داد که بعدها با عنوان نظریه یا پدیده جهان کوچک مطرح و تثبیت شد. بر اساس این نظریه بین هر دو فرد در هر نقطه از جهان به طور متوسط حداکثر شش رابط یا حلقه وجود دارد. تاکنون از این

رویکردی اجتماعی- نشانه‌شناختی به پدیدۀ جهان کوچک در چشم‌اندازهای زبانی شهری؛ مطالعه موردی تهران Read More »

فرا-آیرونی واژه‌ی برگزیده‌ی سال ۲۰۲۴ آکسفورد: مغزپوسیدگی (Brainrot) – بخش اول

ویژه‌نامه‌های زبان‌شناختی نامتوالی زبان‌داد «مغزپوسیدگی» را به پیامدهای زیان‌بار مصرف بی‌رویه‌ی مواد محتواییِ کم‌کیفیتِ اینترنتی می‌شناسند. «رواج‌دادنِ» این واژه، برخلاف ظاهر غلط‌اندازش، کار شیفتگانِ «فرهنگ نخبگانی» و بدگمانان به اینترنت نیست؛ اگر رواج‌دادنِ brainrot و معنی‌ها و تداعی‌های نوین آن دستاوردِ گفتمانی آن‌ها بود نه با روح زمانه نسبتی می‌یافت، نه به چنان گردش خیره‌کننده‌ای

فرا-آیرونی واژه‌ی برگزیده‌ی سال ۲۰۲۴ آکسفورد: مغزپوسیدگی (Brainrot) – بخش اول Read More »

واژه برگزیده سال 2024 آکسفورد - brainrot

هم‌کاریِ صورت زبانی، محتوا و تعبیرگری در طومارهای گلن لیگن

پیوست ویژه نامه‌ی «زبان، هنر مفهومی و چرخش زبان‌شناختی در هنر» سه اثر متن‌پایه از گلن لیگن (Glenn Ligon) تصویر شماره ۱: I Lost My Voice I Found My Voice صدایم را از دست دادم، صدایم را یافتم تصویر شماره ۲: I’m turning into a specter before your very eyes and I’m going to haunt

هم‌کاریِ صورت زبانی، محتوا و تعبیرگری در طومارهای گلن لیگن Read More »

از ویژه نامه زبان، هنر مفهومی و چرخش زبانشناختی در هنر - گلن لیگن