زبان و تفکر، زبان و اجتماع، زبان و فرهنگ

زبان و تفکر، زبان و اجتماع، زبان و فرهنگ

زبان‌داد

بررسی کارکرد اجتماعی – فرهنگی ماشین‌نگاره‌ها بر اساس مدل قوم‌نگاری زبانی هایمز

بازنشر انتشار نخست: نشریه‌ی مطالعات فرهنگ – ارتباطات، تابستان 1396 چکیده بشر در طول تاریخ برای ارتباط مؤثر با سایر افراد جامعه، راهکارهای متفاوتی را آزموده است. ازنگاره‌های اولیه بر دیوار غارها تا دیوار نوشته‌ها و ماشین نگاره‌ها همگی سعی دارند تا مانند آیینه‌ای تمام نما، گزارشگر ذهنیّات، احساسات و عواطف، ‌آمال و آرزوها و […]

بررسی کارکرد اجتماعی – فرهنگی ماشین‌نگاره‌ها بر اساس مدل قوم‌نگاری زبانی هایمز Read More »

دستورنویسی فارسی: از دستورهای سنتی تا دستورهای نظریه‌بنیاد

بازنشرانتشار نخست: نشریه‌ی پژوهش‌های زبان‌شناسی تطبیقی، شهریور ۱۴۰۳ چکیده از تدوین دستور سخن (۱۲۸۹ق) به‌دست میرزا حبیب اصفهانی که عموماً نخستین دستورِ منظم و نوین زبان فارسی انگاشته می‌شود، بیش از ۱۵۰ سال می‌گذرد. از آن هنگام تاکنون دستورهای گوناگونی برای زبان فارسی تدوین شده است. دستورها غالباً به انواعی تقسیم و نام‌گذاری شده‌اند که از آن جمله

دستورنویسی فارسی: از دستورهای سنتی تا دستورهای نظریه‌بنیاد Read More »

حقیقت نصفه‌نیمه‌ی بروس ناومن: بیان پاره‌ای از حقیقت بیانِ هیچ پاره‌ای از حقیقت نیست

پیوست ویژه نامه‌ی «زبان، هنر مفهومی و چرخش زبان‌شناختی در هنر» حقیقت نیمه‌نصفه‌ی بروس ناومن: بیان پاره‌ای از حقیقت بیانِ هیچ پاره‌ای از حقیقت نیست بروس ناومن با دست‌کاری شمایل بازنماینده‌ی نوشتاريِ یگانه واکه‌ی واژه‌ی  Truth (حقیقت)،  یعنی با دگرگون ‌کردنِ  (u) به (v)، آن را تلفظ‌‌‌ناپذیر کرده است.*  Trvth را، با معیارگرفتنِ املای دوره‌ی کنونی انگلیسی نمی‌توان بر زبان راند.

حقیقت نصفه‌نیمه‌ی بروس ناومن: بیان پاره‌ای از حقیقت بیانِ هیچ پاره‌ای از حقیقت نیست Read More »

سعدی چینی‌شده در یک ترجمه‌ی چینی از گلستان

پیوست ویژه نامه ی «ترجمه‌های بی‌بو و شامه‌های در-جا-زده در بوی آشنا» الکساندر جباری و تیفانی یون‌-چو تسای  (Alexander Jabbari, & Tiffany Yun Chu Tsai) در پژوهش توجه‌برانگیری (Sinicizing Islam: Translating the Gulistan of Sadi in Modern China) که در سال ۲۰۲۰ انتشار داده‌اند به بومی‌سازی تحریف‌گری پرداخته‌اند که در یکی از ترجمه‌های چینی اخیر از گلستان سعدی به کار بسته شده

سعدی چینی‌شده در یک ترجمه‌ی چینی از گلستان Read More »

شرح ترجمه ناردست حکایتی از گلستان سعدی

ترجمه‌ی «بدون بوی» پدر خانواده در فیلم دندان نیش لانتیموس از ترانه‌ی فرانک سیناترا

پیوست ویژه نامه‌ی «ترجمه‌های بی‌بو  وشامه‌های در-جا-زده در بوی آشنا» https://zabandad.com/wp-content/uploads/2024/08/video.mp4 در این سکانس از فیلم یونانی دندان نیش ( به کارگردانیِ یورگوس لانتیموس) پدر خانواده یکی از  آهنگ‌های پرشهرتِ  فرانک سیناترا را پخش می‌کند. البته در جهان گفتمانیِ آن خانواده این آهنگ ربطی به فرانک سیناترا ندارد و خواننده‌ی آن، آن‌گونه که والدین به

ترجمه‌ی «بدون بوی» پدر خانواده در فیلم دندان نیش لانتیموس از ترانه‌ی فرانک سیناترا Read More »

از فیلم دندان نیش ساخته یورگوس لانتیموس

از به‌گویی تا پیوندزدایی معنایی با نگاهی به تولیدهای هنر-زبانیِ مگریت، لانتیموس و دیگران

یادداشت‌های رو-زبان شان اسپایسر (Sean Spicer)، دبیر مطبوعاتی وقت کاخ سفید، در بیست‌ویکم ژانویه ۲۰۱۷  یک روز پس از مراسم تحلیف دونالد ترامپ در یک نشست مطبوعاتی اعلام کرد که شمارِ شرکت‌کنندگان در آن مراسم از هر مراسم مشابه دیگر بیشتر بوده است. این ادعا با واقعیت ناهم‌خوان بود؛ بیشترِ ناظران منصف نیز در روزهای بعد بر ناردستیِ این حکم پافشاری کردند. در

از به‌گویی تا پیوندزدایی معنایی با نگاهی به تولیدهای هنر-زبانیِ مگریت، لانتیموس و دیگران Read More »

نقش استعاره‌ها در ایجاد فرهنگ ترس حول کرونا: رویکردی شناختی و انتقادی

بازنشرانتشار نخست: فصل‌نامه‌ی مطالعات زبان‌ها و گویش‌های غرب ایرانفروردین ۱۴۰۳ چکیده پیدایش و شیوع ویروس کرونای جدید موسوم به کووید-۱۹ که از آغاز سال ۲۰۲۰ ابعاد گوناگون زندگی جوامع بشری را تحت‌تأثیر قرار داده است، در رسانه‌های مختلف جهان نیز بازتاب چشم‌گیری یافته و به ظهور گفتمان‌هایی منجر شده که بخش مهمی از آن‌ها بر

نقش استعاره‌ها در ایجاد فرهنگ ترس حول کرونا: رویکردی شناختی و انتقادی Read More »

شعبذه – شعوذه – بوالعجب

بازنشر پس از هشتاد سال انتشار نخست: مجلۀ یادگار، مهرماه 1323 سال اول شمارۀ دوم امروز در میان عامۀ فارسی‌زبان لغت «شُعبده» به ضمّ شین و دال بی‌نقطه به معنی نیرنگ‌سازی و حقه‌بازی معمول است چنان‌که می‌گویند فلان شعبده‌باز است یا به شعبده‌بازی کار خود را می‌سازد. این کلمه چنان‌که هیأت ظاهری آن می‌نماید از عربی گرفته

شعبذه – شعوذه – بوالعجب Read More »

کتب درسی و لغت‌سازی

بازنشر پس از هشتاد  سال انتشار نخست: مجلۀ یادگار، بهمن ۱۳۲۳، سال اول شمارۀ ششم اولیای وزارت فرهنگ ما اخیراً دستوری یا به اصطلاح فرهنگستان بخشنامه‌ای به امضای آقای دکتر صدیق وزیر فرهنگ و معاون فرهنگستان صادر کرده‌اند در باب لغت ریاضی که در کتب درسی جدید وارد شده و باعث اشکال فهم مطالب و

کتب درسی و لغت‌سازی Read More »

نصاب انگلیسی فرهادمیرزا معتمدالدوله

بازنشر انتشار نخست:  آینۀ میراث، شمارۀ ۴۱، سال ۱۳۸۷ چکیده این مقاله به معرفی نخستین ابزار کمک‌آموزشی زبان انگلیسی در ایران می‌پردازد. این ابزار نصابی انگلیسی است که در سال ۱۸۵۳ میلادی فرهادمیرزای قاجار آن را سروده و معنیِ حدود ۱۱۰۰ کلمه را در قالب یازده بخش منظوم ارایه کرده است. در این مقاله ضمن

نصاب انگلیسی فرهادمیرزا معتمدالدوله Read More »